Các Thánh Thất ở Nam Bình Định thống thuộc Cơ Quan Truyền Giáo Trung Bắc Bộ (1946-1954)

Các Thánh Thất ở Nam Bình Định thống thuộc Cơ Quan Truyền Giáo Trung Bắc Bộ (1946-1954)

Trong khoảng thới gian từ 1942-1944, ĐT/HT vào lánh nạn Pháp khủng bố ở T Đại Thanh (GV). Nhờ làm công tác liên lạc, Ngài kết thân được với các vị HĐ/QN như GS Trần Công Ban, Thanh Long, Bạch Hổ, THoanh… và biết rõ được công cuộc truyền đạo qui mô ở Quảng Nam, nên lòng rất phấn khởi. Cuối năm 1944, Ngài trở về và đầu năm sau vận động xây cất TT/HV đủ Tam Đài, tổ chức lễ khánh thành vào tháng 4/A Dậu.

Sau CMT8/1945, vì cho rằng CĐ thân Nhật nên CP ra lệnh khủng bố CĐ khắp nơi. TT/HV lại bị đập phá. Tất cả HĐ và tín đồ vùng nầy đều bị bắt nhốt đồng loạt đầy các nhà giam X H, buộc bỏ Đạo thôi tu, khủng bố tinh thần, bắt bước qua Thánh Nhãn, bắt bỏ ăn chay… Vì vậy, sau khi về nhà, một số tín đồ đã sa ngã, bỏ đạo.

Sau nhờ bản “Tuyên cáo của CĐ 11 phái hiệp nhứt” do ĐT C T Phát làm CT, mà CT/UBKC.NB Tr V Giàu mới công nhận 11 Chi Phái ĐCĐ (trừ phái TTTN của ông PS Tr Q Vinh – thân Nhật).

Tháng 10/1945, ĐT/HT liênlạc được với các HĐ QN và đến thg 3/B Tuất (1946), phái đoàn Q.HTTK đi HN gặp cụ PS P V Thới ở TT/HN (phái đạo BT) và thành lập CQTG/TBB. Sau đó, can thiệp với CP/VNDCCH, kết quả là QT 30/QH ngày 7/11/1946 của QH gởi cho cụ PS P V Thới, đại diện cho ĐCĐ (với tư cách CT/CQTG TBB), công nhận ĐCĐ có tinh thần yêu nước và được tự do hoạt động như các đạo khác.

Khi về lại MT, HT đề cử Ngài H Thanh làm ĐTĐ/BĐ, V/P đặt tại TT/KQMĐ (HV cũ).

Cuối năm 1947, từ PM ông Đg N Dương và Đg Vịnh phải giả dạng đi buôn ra tìm CQTG ở TT TAn. Sau đó HT đã đề cử các CS đi thăm bổn đạo và Đoàn GHPT đi mở khoá học glý các nơi trong toàn HT. Tại NLĐ, nơi đặt V/P của Đoàn GHPT, GHPT Ng X Kinh và Ng T Giang mở khoá học cho toàn TĐ/BĐ (từ 13/5/ M Tý – 1948).

Trong đàn cơ ngày 1/11/Đ Hợi (1947), tại TT TAn, Ơn Trên đã điểm danh TĐ/BĐ như sau:

“Bình Tỉnh Đạo tỉnh đà chưa tỉnh,
Thức tu mi phải tính sự đời.
Gắng lo theo nhịp thuyền bơi
Ba đào sóng vỗ ấ thời lập công”.

Đầu năm 1948, ĐT/HThanh, HQBình và ĐồngTử HKNgọc (con của cụ Phó Hai) cùng các đại biểu PY, QNg lên đường ra QN đến tại TT T An dự hội nghị thành lập CQTGTB. Sau đó HT cử Ngài Hùynh Thanh làm PQL/CQ/Dân Sanh HT, đồng thời cử GHPT Ng X Kinh làm cố vấn cho cụ HQBình làm ĐTĐ/BĐ (HKNgọc trước 1945 được đưa đi đào tạo PL tại TT Đại Thanh. Rất tiếc là HKNgọc chỉ lập công được khoảng 5 năm, sau 1945 thì hoàn tục có vợ là một Nữ CM).

Đầu năm 1949, các TT trong toàn tỉnh và trong toàn HT cử đại diện về TT TAn dự ĐHNS ở HT. Phái viên Đg Vịnh đại diện cho bổn đạo TT/NLĐ, bị đau bất ngờ và liễu đạo tại T An (sau nầy năm 1961, cháu cụ là Ô.Đ N Dương phối hơp với TĐ cải táng di cốt đem về quê ở PM. Cụ được sắc phong Nhơn Thần ĐVịnh và có giáng cơ về dạy Đạo).

Cũng trong năm nầy, do sự hiểu lầm của CQ và các nhà HĐ/CĐMT đều bị bắt giam, đến ngày 15/9/ K Sửu (1949) đưa ra xử ở toà án Quân sự LK 5 tại BS. Phần lớn các nhà HĐ cốt cán (nhiều nhất là QN) đều bị kết án từ 1 đến 10 năm (22/217 người). Tại BĐ có ĐT HThanh (PC), HQBình (PM) và PNghiã (TQ), bị nhốt ở nhà lao Tiên Hội, Ph Sở, Ng Hành, P Yên… còn phần lớn được miễn tố, miễn nghị.

Leave a Reply